Wanneer valse bekentenis?

Geplaatst op: 03 mei 2017

Om een verdachte zover te krijgen dat hij ‘de waarheid’ spreekt, haalt de politie vaak alle trucs uit de kast. Daarbij wordt soms forse druk uitgeoefend. Rechterlijke dwalingen zijn vaak het gevolg van valse bekentenissen van verdachten die niet langer tegen die druk waren opgewassen.

Lees meer >


Vrijspraak na intrekken bekentenis in moordzaak

Geplaatst op: 23 oktober 2016

Een bekentenis intrekken in een moordzaak en dan door de rechtbank worden vrijgesproken. Het is mogelijk, zo blijkt uit een uitspraak van de rechtbank Middelburg, 4 november 2011, ECLI:NL:RBMID:2011:BU3372.

Lees meer >


Bij ieder verhoor moet politie verdachte wijzen op diens zwijgrecht

Geplaatst op: 31 juli 2016

Bij aanvang van ieder nieuw verhoor dient de politie de verdachte te wijzen op diens zwijgrecht. Gebeurt dat niet, dan kan dat leiden tot bewijsuitsluiting omdat dit een onherstelbaar vormverzuim oplevert. Dit zien we bijvoorbeeld in een uitspraak van het Gerechtshof ‘s-Hertogenbosch, 18 augustus 2009, LJN: BJ5460.

Lees meer >


Bewijsuitsluiting verklaring verdachte indien politie verhoor begint omdat advocaat te laat was

Geplaatst op: 06 juni 2016

Indien de advocaat te laat is voor het verlenen van consultatiebijstand, betekent dit nog niet dat de politie gewoonweg met het verhoor kan starten, zonder dat de verdachte gebruik heeft kunnen maken van zijn consultatierecht. Het niet tijdig verschijnen van de advocaat doet geen afbreuk aan recht om advocaat voor het verhoor te consulteren. Er zijn twee uitspraken die deze lijn ondersteunen.

Lees meer >


Niet wijzen op zwijgrecht kan worden hersteld bij volgende verklaringen

Geplaatst op: 16 mei 2016

Wanneer de verdachte niet is gewezen op zijn zwijgrecht, levert dit een onherstelbaar vormverzuim op als bedoeld in artikel 359a Sv. Dit dient normaal gesproken te leiden tot bewijsuitsluiting, maar als de verdachte in een latere verklaringen, waarbij hij wel is gewezen op zijn zwijgrecht, gelijkluidend verklaard, geldt de bewijsuitsluiting niet voor die latere verklaringen. De verdachte kan in die gevallen beter zwijgen.

Lees meer >


Verklaring tijdens onterechte vrijheidsbeneming toch geldig

Geplaatst op: 24 januari 2016

De enkele omstandigheid dat een verdachte bij een verhoor op een politiebureau een verklaring aflegt op een tijdstip waarop hij aldaar ten onrechte wordt vastgehouden, brengt nog niet mee dat die verklaring niet tot het bewijs zou mogen worden gebezigd (HR 13-11-1984, NJ 1985, 295).


Misleidende informatie door politie tijdens verhoor

Geplaatst op: 24 januari 2016

Men zou denken dat het in Nederland niet meer voorkomt dat de politie misleidende informatie geeft tijdens een verhoor van de verdachte, maar helaas komen wij in de praktijk toch nog geregeld zaken tegen waarbij later komt vast te staan dat de politie bewust onjuiste mededelingen doet aan de verdachte tijdens het politieverhoor. Ook uit de jurisprudentie blijkt dit. In de uitspraak van de rechtbank Noord-Holland, 3 april 2015, ECLI:NL:RBNHO:2015:2870 ging het om misleidende informatie waarbij door de politie tegen de verdachte was verteld dat er bij een woninginbraak o.a. een envelop met geld was weggenomen. Het noemen van deze fictieve buit was onderdeel van een tactisch plan waarbij de politie hoopte dat de verdachten later in de hal van het politiebureau en in de taxi naar huis met elkaar over de overval zouden spreken. En dat gebeurde ook. Deze misleiding werd echter afgestraft door de rechtbank.

Misleidende informatie tijdens politieverhoor is schending art 29 Sv.

De rechtbank is van oordeel dat door het noemen van een fictieve buit in strijd is gehandeld met de beginselen van een goede procesorde. Het is politieambtenaren immers niet toegestaan, ook niet met toestemming van de officier van justitie, moedwillig foutieve informatie te verstrekken teneinde te proberen een verdachte tot een (bekennende) verklaring te bewegen. Weliswaar ondervond verdachte kennelijk geen directe pressie door de misleidende mededeling, maar deze methode doet afbreuk aan de verklaringsvrijheid van een verdachte en daarom is artikel 29 Sv geschonden. Een verdachte behoort erop te kunnen vertrouwen dat de door verbalisanten genoemde feiten op waarheid berusten. Dit kan anders zijn indien voor misleiding een wettelijke grondslag bestaat. Artikel 3 van de Politiewet is hiervoor echter niet toereikend. De rechtbank oordeelt dan ook dat sprake is van een onherstelbaar vormverzuim in het voorbereidend onderzoek als bedoeld in artikel 359a Sv.
Het door de raadsman bepleite gevolg van dit vormverzuim, de niet-ontvankelijk verklaring van het Openbaar Ministerie, is echter alleen aan de orde indien de met de opsporing of vervolging belaste ambtenaren ernstig inbreuk hebben gemaakt op de beginselen van een behoorlijke procesorde waardoor doelbewust of met grove veronachtzaming van de belangen van verdachte aan diens recht op een eerlijke behandeling van zijn zaak tekort is gedaan of in de gevallen van zeer fundamentele inbreuken waarbij de belangen van de verdachte weliswaar niet direct zijn geschaad, maar wel het wettelijke systeem in de kern is geraakt.

(..)

Volgens vaste rechtspraak van de Hoge Raad kan bewijsuitsluiting uitsluitend aan de orde komen indien het bewijsmateriaal door het verzuim is verkregen, en eerst indien door de onrechtmatige bewijsgaring een belangrijk (strafvorderlijk) voorschrift of rechtsbeginsel in aanzienlijke mate is geschonden.

Het belang van het voorschrift van artikel 29 Sv is erin gelegen dat een verdachte erop moet kunnen vertrouwen dat de politie de waarheid spreekt en hem niet op slinkse wijze tot een bekennende verklaring probeert te verleiden. Misleiding zonder toereikende wettelijke grondslag leidt ertoe dat verdachte is geschonden in zijn rechten op een eerlijk proces als bedoeld in artikel 6 EVRM (Europees Verdrag tot bescherming van de Rechten van de Mens en de fundamentele Vrijheden).

Weliswaar betreft het gebeurde in dit geval een geringe mate van misleiding, namelijk slechts ten aanzien van de omvang van de weggenomen buit, maar de omstandigheden waaronder een en ander heeft plaatsgevonden – tijdens verhoren en voorafgaand aan een OVC, met het expliciete doel een verklaring te verkrijgen – vergroten de ernst ervan. Voorts heeft het verzuim nadeel veroorzaakt voor verdachte omdat het heeft geleid tot belastend bewijsmateriaal in het proces-verbaal OVC. Immers, verdachte en zijn broer hebben tijdens de OVC over de fictieve buit gesproken, terwijl zij hier eerder in het politieverhoor geen verklaring over hebben willen afleggen. In zoverre zijn de rechten van verdachte op een eerlijk proces dan ook geschonden, hetgeen naar het oordeel van de rechtbank moet leiden tot uitsluiting voor het bewijs van de in het proces-verbaal OVC opgenomen verklaringen van de verdachten die rechtstreeks verband houden met het onderwerp van de schending, te weten de fictieve buit.


Kennelijk leugenachtige verklaring

Geplaatst op: 08 oktober 2015

Een ongeloofwaardige verklaring is niet per definitie kennelijk leugenachtig. De ongeloofwaardigheid van een verklaring kan niet voor het bewijs worden gebezigd. Dat is anders wanneer die verklaring blijkens de inhoud van de gebezigde bewijsmiddelen, anders dan de verklaring van de verdachte, leugenachtig is en is afgelegd ter bemanteling van de waarheid.
LJN: BI1014, Hoge Raad, 2 juni 2009 (concl A-G). De A-G mr. Vellinga concludeerde bij dat arrest:

“De ongeloofwaardigheid van een verklaring kan echter niet voor het bewijs worden gebezigd. Dat is anders wanneer die verklaring blijkens de inhoud van de gebezigde bewijsmiddelen, anders dan de verklaring van de verdachte, leugenachtig is en is afgelegd ter bemanteling van de waarheid.”

Lees meer >


Liegen tijdens verhoor politie

Geplaatst op: 08 oktober 2015

Een verdachte hoeft tijdens het politieverhoor niet de waarheid te spreken. Een verdachte mag liegen. Liegen tijdens het verhoor bij de politie is niet strafbaar. Wel is het zo dat, wanneer later blijkt dat u tijdens het verhoor bij de politie hebt gelogen, uw verklaring als zelfstandig bewijsmiddel tegen u kan worden gebruikt. Dit heet ook wel een ‘kennelijk leugenachtige verklaring’.

Lees meer >